MEVLÂNA'dan

 

ÖZLÜ SÖZLER
 

 

  Sevgide güneş gibi ol,

 

dostluk ve kardeşlikte
akarsu gibi ol,

 

hataları örtmede gece gibi ol,
tevazuda toprak gibi ol,

 

öfkede ölü gibi ol,
her ne olursan ol,
ya olduğun gibi görün,

 

ya göründügün gibi ol.

 

  Nice insanlar gördüm, üzerinde elbisesi yok.
Nice elbiseler gördüm, içinde insan yok.

 

  Eşekten şeker esirgenmez ama eşek
yaratılışı bakımından otu beğenir.

 

  Dert, insanı yokluğa götüren rahvan attır.

 

  Leş, bize göre rezildir ama, domuza,
köpeğe şekerdir, helvadır.

 

  Kuzgun, bağda kuzgunca bağırır. Ama bülbül,
kuzgun bağırıyor diye güzelim sesini keser mi hiç?

 

  Pisler, pisliklerini yapar ama
sular da temizlemeye çalışır.

 

  Dikenden gül bitiren, kışı da bahar haline döndürür.
Selviyi hür bir halde yücelten,
kederi de sevinç haline sokabilir.

 

  Nasıl olur da deniz, köpeğin agzından pislenir,
nasıl olur da güneş üflemekle söner?

 

  Akıl padişahı kafesi kırdı mı,
kuşların her biri bir yöne uçar.

 

 

  Tövbe bineği, şaşılacak bir binektir. Bir solukta
aşağılık dünyadan göğe sıçrayiverir.

 

 

  Korkunç bir kurban bayramı olan kıyamet günü,
inananlara bayram günüdür, öküzlere ölüm günü.

 

 

  Kim daha güzelse kıskançlığı daha fazla olur.
Kıskançlık ateşten meydana gelir.

 

 

  Dünya tuzaktır. Yemi de istek.
İstek tuzaklarından kaçının.

 

 

  Irmak suyunu tümden içmenin imkanı yok ama
susuzluğu giderecek kadar içmemenin de imkanı yok.

 

 

  Gürzü kendine vur. Benliğini, varlığımı kır gitsin.
Çünkü bu ten gözü, kulağa tıkanmış pamuğa benzer.

 

 

  Eşeğe, katır boncuğuyla inci birdir. Zaten o eşek,
inciyle denizin varlığından da şüphe eder.

 

 

  Birisi güzel bir söz söylüyorsa bu,
dinleyenin dinlemesinden, anlamaesından ileri gelir.

 

 

  Oruç tutmak güçtür, çetindir ama
Allah'ın kulu kendisinden uzaklaştırmasından,
bir derde uğratmasından daha iyidir.

 

 
 

  Birinin başına toprak saçsan başı yarılmaz.
Suyu başına döksen, başı kırılmaz.
Toprakla, suyla baş yarmak istiyorsan,
toprağı suya karıştırıp kerpiç yapman gerek.

 

 

  Kabuğu kırılan sedef üzüntü vermesin sana,
içinde inci vardır.

 

 

  Bilgi, sınırı olmayan bir denizdir.
Bilgi dileyense denizlere dalan bir dalgıçtır.

 

 

  Bulutlar ağlamasa yeşillikler nasıl güler?

 

  Bülbüllerin güzel sesleri beğenilir de bu yüzden kafes
çeker onları. Ama kuzgunla baykuşu kim kor kafese?

 

 

 

  Meyve ekşi bile olsa, olmadıkça ona ham derler.

 

 

 

  Her dil, gönlün perdesidir.
Perde kımıldadı mı, sırlara ulaşılır.

 

 

 

  Aşıkların gönüllerinin yanışıyla gözyaşları
olmasaydı, dünyada su da olmazdı, ateş de.

 

 

 

  İki parmağının ucunu gözüne koy. Bir şey
görebiliyor musun dünyadan? Sen göremiyorsun
diye bu alem yok değildir.

 

 

 

  A kardeş, keskin kılıcın üzerine atılmadasın,
tövbe ve kulluk kalkanını almadan gitme.

 

 

 

  O dağa bir kuş kondu, sonra da uçup gitti.
Bak da gör, o dağda ne bir fazlalık var ne bir eksilme.

 

 

 

  Altın ne oluyor, can ne oluyor, inci, mercan da
nedir bir sevgiye harcanmadıktan,
bir sevgiliye feda edilmedikten sonra.

 

 

 

  Gördün ya beni gamdan başka kimse hatırlamıyor,
gama binlerce defa aferin.

 

 

 

  Nefsin, üzüm ve hurma gibi
tatlı şeylerin sarhoşu oldukça,
ruhunun üzüm salkımını görebilir misin ki?

 

  Şu dünyada yüzlerce ahmak, etek dolusu altın verir de,

 

şeytandan dert satın alır.

 

 

 

  Nice insanlar gördüm, üzerinde elbisesi yok.

 

Nice elbiseler gördüm, içinde insan yok.

 

 

  Sen diri oldukça ölü yıkayıcı seni yıkar mı hiç?

 

 

  Dert, insanı yokluğa götüren rahvan attır.

 

 

  Ehil olmayanlara sabretmek ehil olanları parlatır.

 

 

  Leş, bize göre rezildir ama, domuza, köpeğe şekerdir,helvadır.

 

 

  Kuzgun, bağda kuzgunca bağırır.

 

Ama bülbül, kuzgun bağırıyor diye güzelim sesini keser mi hiç?

 

 

  Pisler, pisliklerini yapar ama sular da temizlemeye çalışır.

 

 

  Dikenden gül bitiren, kışı da bahar haline döndürür.

 

Selviyi hür bir halde yücelten, kederi de sevinç haline sokabilir.

 

 

  Nasıl olur da deniz, köpeğin ağzından pislenir,

 

nasıl olur da güneş üflemekle söner?

 

 

 

 

 

  Akıl padişahı kafesi kırdı mı, kuşların her biri bir yöne uçar

 

 

  Tövbe bineği, şaşılacak bir binektir.

 

Bir solukta aşağılık dünyadan göğe sıçrayıverir

O beden testisi ab-ı hayatla dopdolu, bu beden testisi ise ölüm zehiri ile.
İçindekine bakarsan padişahsın, kabına bakarsan yolu yitirdin.
 

 

  Genişlik, sabırdan doğar.

 

  Korkunç bir kurban bayramı olan kıyamet günü,

 

inananlara bayram günüdür, öküzlere ölüm günü.

 

 

  Kim daha güzelse kıskançlığı daha fazla olur.

 

Kıskançlık ateşten meydana gelir.

 

 

  Dünya tuzaktır. Yemi de istek. İstek tuzaklarından kaçının.

 

 

  Irmak suyunu tümden içmenin imkanı yok ama

 

susuzluğu giderecek kadar içmemenin de imkanı yok.

 

  Gürzü kendine vur. Benliğini, varlığımı kır gitsin.

 

Çünkü bu ten gözü, kulağa tıkanmış pamuğa benzer.

 

  Ey altın sırmalarla süslü elbiseler giymeye, kemer takmaya alışmış kişi.
Sonunda sana da dikişsiz elbiseyi giydirecekler.

 

 

  Eşeğe, katır boncuğuyla inci birdir.

 

Zaten o eşek, inciyle denizin varlığından da şüphe eder.

  Birisi güzel bir söz söylüyorsa bu,

 

dinleyenin dinlemesinden, anlamasından ileri gelir.

 

  Ayın, geceye sabretmesi, onu apaydın eder.

 

Gülün, dikene sabretmesi, güle güzel bir koku verir.

 

Arslanın, sabredip pislik içinde beklemesi, onu deve yavrusu ile doyurur.

 

  Zahidin kıblesi, lütuf, kerem sahibi Allah'tır.

 

Tamahkarın kıblesi ise altın torbası.

  Sarhoş, cinayeti yapar da sonra "özrüm vardı, kendimde değildim"der.
Kendinde olmayış, kendiliğinden gelmedi sana,onu sen çağırdın.

 

  İnsan gözdür, görüştür, gerisi ettir.

 

İnsanın gözü neyi görüyorsa, değeri o kadardır.

 

  Birinin başına toprak saçsan başı yarılmaz.

 

Suyu başına döksen, başı kırılmaz.
Toprakla, suyla baş yarmak istiyorsan,

 

toprağı suya karıştırıp kerpiç yapman gerek.

 

 

 

  Yoldaki bir tepecik seni bunaltmış, oysa önünde yüzlerce dağ var

 

  Kabuğu kırılan sedef üzüntü vermesin sana, içinde inci vardır.

  Adalet nedir? Her şeyi yerine koymak.

 

Zulüm nedir? Bir şeyi yerine koymamak,başka yere koymak.

 

  Hiçbir kafire hor gözle bakmayın. Müslüman olarak ölmesi umulur çünkü.

 

  Şu deredeki su,kaç kere değişti,yıldızların akisleri hep yerinde.

  Yol kesenler olmadıkça ,lanetlenmiş şeytan bulunmadıkça,

 

sabırlılar, gerçek erler, yoksulları doyuranlar nasıl belirir, anlaşılır?

 

 

 

  Oyun ,görünüşte akla uymaz ama çocuk oyunla akıllanır.

 

  Anlayış, edep şehirlilerdedir. Ziyafet, garip konaklamak da köylülerde.

 

  Resimler ister haberleri olsun,ister olmasın,

 

hepsi de ressamın elindedir, o elden çıkar